VQG Bidoup - Núi Bà sở hữu nhiều tiềm năng để phát triển du lịch sinh thái rừng
Trung tâm đa dạng sinh học hàng đầu Việt Nam
Vườn Quốc gia (VQG) Bidoup - Núi Bà được thành lập từ năm 2004 với tên gọi được ghép lại từ hai đỉnh núi Bioup cao 2.287m (cao nhất Lâm Đồng) và Núi Bà cao 2.167m.
VQG Bidoup – Núi Bà hiện nay thuộc địa giới hành chính hành chính các xã Lạc Dương, phường Langbiang - Đà Lạt và xã Đam Rông 4 của tỉnh Lâm Đồng chiếm gần trọn Cao nguyên Lang Biang (còn gọi là Cao nguyên Lâm Viên). Bên cạnh đó, Vườn còn tiếp giáp với ranh giới của 2 tỉnh Đắk Lắk và Khánh Hòa.
VQG Bidoup - Núi Bà được đánh giá có mức độ đa dạng sinh học cao bậc nhất Việt Nam
Với diện tích hơn 70.000 ha, VQG Bidoup - Núi Bà nằm trong vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển thế giới Lang Biang do UNESCO công nhận năm 2015, đồng thời đây là một trong 34 VQG nằm trong hệ thống các khu rừng đặc dụng của Việt Nam.
91% diện tích của VQG Bidoup - Núi Bà là rừng và đất rừng, trong đó, chủ yếu là rừng nguyên sinh. Hệ sinh thái rừng nguyên sinh nơi đây được đánh giá có mức độ đa dạng sinh học cao bậc nhất Việt Nam, với hàng nghìn loài động, thực vật, trong đó nhiều loài đặc hữu, quý hiếm được ghi nhận trong Sách đỏ của Việt Nam và thế giới.
Theo các điều tra, ghi nhận, hiện có 1933 loài thực vật có mạch ở VQG Bidoup - Núi Bà, trong đó: 62 loài quý hiếm phân bố trong 29 họ thực vật khác nhau, nằm trong cấp đánh giá về mức độ quý hiếm của Sách đỏ Việt Nam như thông đỏ, bách xanh, pơ mu, thông 5 lá Đà Lạt, thông hai lá dẹt...
Riêng về đặc hữu hẹp, đã thống kê được 91 loài phân bố hẹp ở Lâm Đồng và các vùng phụ cận với 28 loài được la tinh hoá. VQG Bidoup - Núi Bà còn được đánh giá là vương quốc của các loài lan rừng Việt Nam với trên 250 loài.
Cây pơ mu cổ thụ 1.300 năm tuổi được phát hiện tại đây
Về động vật, nơi đây có sự hiện hữu của 56 loài được ghi trong danh mục các loài động vật quý hiếm. Trong đó, 47 loài được ghi trong sách Đỏ Việt Nam, 30 loài được ghi trong danh mục sách Đỏ IUCN như cu li nhỏ, voọc vá chân đen, vượn đen má hung, gấu chó, báo lửa, voi, sói lửa, bò tót, sơn dương, hổ…
Chính từ các thảm thực vật phong phú cùng hệ động vật đa dạng đã hình thành nên một “phòng thí nghiệm tự nhiên” quý giá cho công tác nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường và phát triển du lịch bền vững.
Trong chương trình bảo tồn hệ sinh thái dãy Trường Sơn, khu vực Bidoup – Núi Bà cũng được xác định nằm trong khối núi chính thuộc Nam Trường Sơn và là khu vực ưu tiên số một trong công tác bảo tồn (khu vực SA3).
Lợi thế phát triển du lịch sinh thái rừng, khám phá thiên nhiên
Trong bối cảnh du lịch toàn cầu đang dịch chuyển mạnh mẽ theo hướng xanh, bền vững và gắn với trải nghiệm thiên nhiên, các VQG và Khu bảo tồn thiên nhiên đang ngày càng khẳng định vai trò, lợi thế chiến lược của nhiều địa phương trong phương trong nước, trong đó có VQG Bidoup - Núi Bà của tỉnh Lâm Đồng.
Ông Phạm Văn Dân, Phó Giám đốc Vườn Quốc gia Bidoup - Núi Bà đánh giá, VQG Bidoup - Núi bà có tiềm năng to lớn trong việc thu hút du khách và phát triển các loại hình du lịch khám phá sinh cảnh rừng, thiên nhiên rừng cũng như đa dạng sinh học. Đây chính là nền tảng tạo nên sự khác biệt so với các điểm du lịch đô thị hay nghỉ dưỡng thuần túy.
Bên cạnh đó, Vườn có tiềm năng phát triển loại hình du lịch khám phá văn hóa bản địa khi đây chính là một trong những địa bàn cư trú lâu đời của cộng đồng các dân tộc thiểu số gốc Tây Nguyên trong đó chủ yếu là dân tộc K’Ho.
VQG Bidoup - Núi Bà có thế mạnh du lịch về các hoạt động khám phá thiên nhiên, trekking, leo núi
Không ồn ào như các trung tâm du lịch truyền thống, Bidoup - Núi Bà hấp dẫn du khách bởi vẻ đẹp nguyên sơ và khí hậu trong lành quanh năm. Nhiệt độ trung bình dao động từ 18-22°C, tạo điều kiện lý tưởng cho các hoạt động trekking, leo núi, cắm trại và khám phá thiên nhiên.
Năm 2024, UBND tỉnh Lâm Đồng đã chính thức công nhận Điểm du lịch “Vườn Quốc gia Bidoup - Núi Bà” và giao Trung tâm Dịch vụ Du lịch và Khoa học thuộc Vườn Quốc gia Bidoup - Núi Bà là đơn vị trực tiếp quản lý, có trách nhiệm tuân thủ đầy đủ các quy định của luật pháp có liên quan trong quá trình quản lý, khai thác kinh doanh du lịch tại Điểm du lịch này.
Theo ông Đinh Văn Tý, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Du lịch và Khoa học cho biết: “Hiện nay Trung tâm đã và đang kết hợp với nhiều doanh nghiệp kinh doanh du lịch trên địa bàn để tổ chức các tour đưa khách đến với Vườn.
Tại đây du khách có thể lựa chọn 1 trong 2 tour trong ngày hoặc qua đêm với lịch trình khám phá một số tuyến tiêu biểu như: tuyến thác Thiên Thai, tuyến đa dạng sinh học và tuyến đỉnh Bidoup”.
Du khách check-in tại quần thể thông đỏ quý hiếm thuộc Vườn
Một trong những cung đường nổi bật là hành trình chinh phục đỉnh Bidoup cao 2287 m - đỉnh núi được mệnh danh là“nóc nhà Lâm Đồng”. Từ đây, du khách có thể phóng tầm mắt bao quát rừng núi trùng điệp, cảm nhận rõ nét sự hùng vĩ của cao nguyên.
Bên cạnh đó, các tuyến tham quan như thác Thiên Thai, rừng pơ mu cổ thụ, tuyến giao lưu văn hóa cộng đồng K’Ho… cũng đang được đưa vào khai thác theo hướng kiểm soát tải lượng khách, đảm bảo hài hòa giữa bảo tồn và phát triển.
Du lịch giáo dục môi trường là một trong những sản phẩm đặc trưng tại đây với các chương trình trải nghiệm dành cho học sinh, sinh viên giúp nâng cao nhận thức về bảo tồn đa dạng sinh học, thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.
Du lịch giáo dục môi trường cũng được đặc biệt quan tâm
Phát triển du lịch sinh thái rừng gắn với tạo sinh kế cho cộng đồng dân cư địa phương cũng là một trong những hướng đi trọng tâm của ban quản lý VQG Bidoup - Núi Bà, đặc biệt là đồng bào dân tộc K’Ho sinh sống quanh vùng đệm. Các mô hình homestay, hướng dẫn viên bản địa, giới thiệu văn hóa bản địa, sản phẩm thủ công truyền thống… từng bước tạo sinh kế ổn định, giảm áp lực khai thác tài nguyên rừng.
Ông Phạm Văn Dân cho biết, thời gian qua, hoạt động tổ chức du lịch tại Vườn luôn có sự tham gia của các hộ dân là người đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn với các hoạt động tham gia hướng dẫn tour, setup hoạt động trên tuyến, giới thiệu văn hóa bản địa.
Các yếu tố văn hóa bản địa được đưa vào khai thác du lịch
“Cách tiếp cận này phù hợp với xu thế du lịch có trách nhiệm, trong đó giá trị văn hóa bản địa được bảo tồn song hành cùng bảo vệ hệ sinh thái. Thay vì khai thác đại trà, Bidoup - Núi Bà lựa chọn chiến lược “chất lượng thay cho số lượng”, hướng đến phân khúc khách yêu thiên nhiên, nghiên cứu, nhiếp ảnh và du lịch mạo hiểm có kiểm soát”, ông Dân nhấn mạnh.